27 juni 2012: Classicale acta tot 1620 verschenen

Een belangrijke bron voor de geschiedenis van het kerkelijk leven in de Bommelerwaard in het begin van de zeventiende eeuw is toegankelijk geworden. Het Huygens ING (KNAW) heeft in de reeks Rijks Geschiedkundige Publicatiën, Kleine Serie nr. 111, in twee banden de classicale acta uitgegeven over de jaren 1598-1620. De Bommelerwaard behoorde achtereen volgens tot de classes van Nijmegen (1602-1606), Tiel/Bommel (1606-1614) en Bommel (vanaf 1614).

Van de site van het Huygens ING:

Onlangs is in de reeks Classicale Acta 1573-1620 van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis het negende deel uitgekomen. De auteur is drs Christiaan Ravensbergen, die dit werk deels in dienst van de Protestantse Theologische Universiteit en deels in eigen tijd heeft verricht. De editie bevat een inleiding en beslaat de hele provincie Gelderland met de vergaderverslagen van de classes Nijmegen, Tiel en Bommel, Zutphen, Overveluwe (Arnhem) en Nederveluwe (Harderwijk). Deze bron biedt een levendige inkijk in het kerkelijke, sociale en culturele leven van de periode.

De classis, een kerkelijke vergadering, was in de late 16e en in de 17e eeuw de spil van het hervormde kerkelijk leven. Zij vormde het bestuurlijke middenniveau tussen de plaatselijke kerkenraad en de provinciale synode. Alle zaken van enig belang kwamen in de classis aan de orde. In de uitgavereeks “Classicale acta” wordt per classis de tekst van de notulen uitgegeven. De uitgaven beginnen steeds met de oudste bewaard gebleven acta, meestal uit het laatste kwart van de zestiende eeuw. Ze eindigen met 1620, toen na de Nationale Synode van 1618-1619 het proces van hervorming organisatorisch werd afgesloten. De notulen van de classis worden waar nodig kort toegelicht. Verder zijn lijsten opgenomen van de gemeenten en de predikanten in de classis. Elk deel bevat een inleiding en een index op personen, plaatsen en zaken.

De acta geven inzicht in de organisatie van de kerk, de opleiding en beroeping van predikanten, de verhouding tussen kerk en wereldlijke overheden, de doorwerking van de reformatie en theologische geschillen. Tal van maatschappelijke onderwerpen worden besproken, zoals armoede, onderwijs, huwelijksleven, bijgeloof en toverij. Classicale acta bevatten daarom gegevens voor de kerk-, de sociaal- en de mentaliteitshistoricus.

Te bestellen via de site van Huygens ING: http://www.huygens-b2c.nl/product/129521/Classicale_Acta_Gelderland.aspx